به قلم همایون بکتاش (کارشناس و پیشکسوت بسکتبال)

در بحث مدیریت کلان و سیستم مدیریتی رکن اصلی طرح و برنامه است و سرمایه اصلی آن مجموعه که نیروهای انسانی آن هستند باید برای رسیدن به هدف بطور هماهنگ بتوانند پیش ببرند و ... 
در بحث مدیریت کلان و سیستم مدیریتی رکن اصلی طرح و برنامه است و سرمایه اصلی آن مجموعه که نیروهای انسانی آن هستند باید برای رسیدن  به هدف بطور هماهنگ بتوانند پیش ببرند و در کنار آن از نظرات انتقادی و پیشنهادی دیگران به عنوان منتقدین و ناظرین مجموعه استفاده کنند. اینکه ما سیستم را به شکل دیکتاتوری ببندیم که هر چه ما گفتیم به عنوان وحی منزل است کسی هم روی حرف ما حرفی نمی تواند بزند این باعث می شود خطاها و اشتباهات ما دیده نشود و اگر کسی خواست که لب به اعتراض بگشاید با برخوردهای چکشی و حذفی ما روبرو شود. در سیستم مدیریتی در دنیای امروز که عصر ارتباطات و تبادل افکار و نظریات است افراد و مدیرانی موفق ترند که بتوانند از نظرات فنی و کارشناسی نهایت بهره را ببرند. دوره قلع و قمع و یکه تازی گذشته است و باید یک مجموعه فنی در راس هرم مدیریت باشد و فرد محور نباشد. به نظر من اگر یک مجموعه قائل به فرد بود قطعا به مشکل بر خواهد خورد که متاسفانه این مورد در بسکتبال ما اتفاق افتاده.

از سوی دیگر آقایان در یک دوره 10 ساله چندین رئیس را تجربه کرده اند و هر دوره هم با ناز گفته اند که می خواهیم برویم و امکانات نیست و ما می خواهیم استعفاء بدهیم. حالا به لطف خدا و شانس آقایان حاصل دسترنج دوره های مختلف در دوره این آقایان جواب داده و به نام آنها تمام شده. سئوال من از این آقایان این است که اگر شما در رده های نوجوانان، جوانان و امیدها قهرمان آسیا شدید کادرفنی آن تیمها کجا هستند. همچنین در حال حاضر بحث ارتباطات ما کجاست؟ این چه نقش ظاهری است که رئیس فدراسیون ما رئیس کنفدراسیون بسکتبال غرب آسیاست ولی دبیر لبنانی ایشان همه کاره است و به راحتی و بصورت علنی حق مسلم باشگاههای ما را ضایع می کنند. در بحث میزبانی، در بحث تاریخ مسابقات و هم در بحث ارنج داوری اعمال نظر و اعمال سلیقه می کنند و به راحتی تیمهای باشگاهی ما تضعیف می کنند.

بحث این است که اگر همه چیز در اختیار یک نفر باشد و تفویض اختیاری نشود و تقسیم کاری نکنیم همین می شود. وقتی می گوییم کار تشکیلاتی و سیستماتیک، رئیس حکم یک مهندس ناظر را در یک مجموعه دارد و باید کار را تقسیم کند و تفویض اختیار کند. در اینجا نقش هیات رئیسه چیست؟ هیات رئیسه را چه کسی می شناسد و سابقه ورزشی آنها چیست؟ البته همه برای من قابل احترام هستند اما به راستی این دوستان چه نقشی در این مدت در این فدراسیون داشته اند. نقش نائب رئیس چیست؟ دبیر فدراسیون چه نقشی دارد؟ کمیته ها کجا هستند؟ کمیته روابط عمومی فدراسیون کجاست و مسئولیتش با کیست؟ کمیته مربیان، کمیته داوران و مسابقات، سازمان لیگ و سازمان تیمهای ملی چه جایگاهی دارند؟ برای اینکه کار راحت تر شود باید بگوییم فدراسیون متشکل از برادران مشحون (محمود و محمدرضا) است و حتی آقای نوربخش هم به نوعی تصمیم گیرنده نیست و مجری اوامر آقایان است. حالا بگذریم که آقای نوربخش هم چندین سمت در فدراسیون دارند (عضو هیات رئیسه فدراسیون بسکتبال، رئیس کمیته مسابقات و داوران فدراسیون بسکتبال و سرپرست تیم ملی بزرگسالان) که همین مسئولیتها نیز قابل بحث خواهد بود.

الان برای ما جای تاسف دارد که در جوان ترین کشور دنیا که ایران است پیرترین فدراسیون ورزشی آن فدراسیون بسکتبال است. خودتان محاسبه کنید برادران مشحون، نوربخش، قائمیان، پور شرفی، غفوری، انبه و برادران خمجانی، از میان این آقایان جوانترین آنها حدود شصت سال سن دارد. این باعث می شود که بنیه و شادابی و نشاط جوانی را ندارند و نمی توانند با نسل جوان ارتباط خوبی برقرار کنند و چون این ذهنیت بر افکار آنها حاکم است که کسی نباید روی حرف ما حرف بزند فقط خواسته های خودشان را پیش می برند. این وضعیت تیمهای ملی ماست که با آن بازیکنان خوب و شاخصی که داریم باید در آسیا پنجم شویم، آن از تیم نوجوانان ما که اعزام نمی شود و این هم وضعیت تیمهای باشگاهی ما که به راحتی عربها باشگاههای ما را قربانی می کنند و ما دل به این خوش کرده ایم که رئیس کنفدراسیون غرب آسیا ایرانی است.

این رئیس بودن چه امتیازی برای کشور ما داشته؛ این پرستیژ چه چیزی برای ما داشته؟ ازطرفی ما کرسی خودمان را از بین می بریم. کشورهای دیگر به آب و آتش می زنند که یک کرسی بدست بیاورند ولی ما به راحتی و به خاطر مسائل شخصی، غرض ورزی و کینه های شخصی یک عنوان و سمت خوب را که نصرت الله جعفریان دارد به عنوان ناظر فدراسیون جهانی و مدرس فدراسیون جهانی حق عضویت ایشان قطع می شود  و نامه به فیبا داده می شود که ایشان نماینده ایران نیستند. برای اینکه می خواهند ایشان را از صحنه حذف کنند. چه کسی پاسخگوی این مساله است و به راستی کسانی که خاک بسکتبال را خورده اند کجا هستند؟

آقای دکتر حمزه علی پور (داور و مدرس بین المللی و استاد دانشگاه) کجای این بسکتبال نقش دارد. آقای دکتر مهران شاهین طبع که دکترای تربیت بدنی دارد و چندین سال بسکتبال ایران به افتخارات مختلف رسانده اند الان در کجای بسکتبال ما قرار دارد. چرا کسی سراغی از مهندس سعید فتحی نمی گیرد؟ که بخش عمده ای بازیکنان فعلی تیم ملی فعلی ما حاصل کار و تلاش ایشان است. آقایان کاری کرده اند که آقای عباس مرشدی به گوشه ای رفته و در مهاباد تعدادی بازیکن نونهال را بدون سرو صدا آموزش می دهد.

بدون شک اگر بخواهیم کسانی را که توانایی بالا برای کار در بسکتبال دارند نام ببریم، کم نیستند. استاد محمد حسن ذوالفقاری، رضا شجاع پور، داریوش نبوی، منوچهر شهامت نژاد، حسن میرزا آقابیک، علی شکوری، سید عبدالمجید لاجوردی، جمشید شریعت نژاد، سعید طاعتی، رضا مهندسی، مهندس مقدسیان، عباس مقدس زاده و... تک تک این افراد برای خود وزنه ای در بسکتبال هستند و این افراد متخصص و خبره در هر فدراسیونی که باشند مورد استقبال قرار می گیرند ولی آقایان فدراسیون بسکتبال با برخوردهای حذفی کاری کرده اند که این خوبان عطای کار را به لقای آن بخشیده اند.

به نظر من فردی مدیر موفقی است که بتواند زیر مجموعه خود را حفظ کند و این را تداوم بدهد چون حفظ پیروزی از کسب آن مهمتر است. من اگر بتوانم شما را حفظ کنم و از توانایی هایتان برای مجموعه خودم استفاده کنم، هنرمند هستم. دوستان به خاطر ضعفهای خود نتوانسته اند اطرافیان خود را برای خود حفظ کنند چون معتقدند همه باید تابع محض آنها باشند. همه فقط اسما ً در کنار ما باشند و رسما ً هر چه را ما گفتیم تائید کنند. راجع به درستی و نادرستی گفته ها اظهار نظر نکنند و فقط باید بله قربانگو باشند. به همین دلیل دنبال این موضوعات نبودند که مدیر تربیت کنند و در بخشهای مختلف آینده بسکتبال ایران را تضمین کنند. از سوی دیگر اسپانسرهای مالی هم که آوردند نتوانستند نگه دارند؛ تیمهای قوی که از کردستان، مازندران، گلستان، چهار محال و بختیاری، فارس و اصفهان بودند الان کجای بسکتبال ما قرار دارند.

الان اکثر تیمهای باشگاهی ما در حال ارتزاق از ساخته های دیگران هستند. زمانی شهر کنگاور در استان کرمانشاه 3 بازیکن به نامهای ابراهیم الهی، مجید صفری و مسعود صفری که 3 بازیکن بسیار خوب بودند، تحویل تیم ملی جوانان داد ولی در حال حاضر استان کرمانشاه جایگاهی در بسکتبال کشور ندارد. پس می بینیم کار پایه تعطیل شده و سازندگی نداریم. به نظر من دوستان اصلا با موضوعی به نام مدیریت ورزشی آشنایی ندارند. اعلام می شود که یک دوره مدیریت ورزشی در مالزی برگزار می شود که 2 سهمیه هم بسکتبال دارد که متاسفانه به عنوان یک سهمیه خواهرزاده آقای مشحون را اعزام می کنند که سابقه ورزشی هم ندارد. کسی که با هزینه این مردم و با پول بیت المال به مالزی اعزام شده ثمره آن برای بسکتبال ایران چه بوده؟ از سوی دیگر سال گذشته و امسال یک دوره 45 روزه مربیگری در آمریکا برگزار شد که سال گذشته آقای مهران حاتمی و امسال آقای کمالیان اعزام شدند؛ بازخورد این اعزامها برای بسکتبال مملکت چه بوده؟ آقای کمالیان در کدام تیم باشگاهی مربیگری می کند؟ زکات علم نشر آن است. اگر قرار است آموزشی ببینیم باید در جایی کارایی و باز خورد داشته باشد و نمایان شود. آقایان که 90 روز با هزینه فدراسیون به آمریکا رفته اند و آموزش دیده اند، این آموزش آنها در کجای بسکتبال دیده شده؟

آقایان جایی را تحویل گرفته اند و موقع رفتن هم می خواهند یک مخروبه تحویل دهند. اقدامات ظاهری و آمارهای سوری و غیر واقعی که راجع به استعدادیابی که برای ارائه به وزارت ورزش و جوانان و کمیته ملی المپیک آماده کرده اند و موضوعات غیر واقعی را در چند مصاحبه به خورد مردم داده اند اما خصوصا برای اهالی بسکتبال مسجل است که اینها آمار واقعی نیست که ارائه می شود و این گفته های آقایان با اعمالشان کاملا ً در تضاد است. در این چند ساله در رابطه با بسکتبال بانوان و بسکتبال آموزشگاهی و دانشگاهی اقدامی صورت نگرفته. آقایان می توانستند از بخش دانشگاهی استفاده کنند و از آنها بخواهند که با هم تعامل داشته باشند. الان آموزشگاههای ما در چه سطحی قرار گرفته اند؟ چیزی بابت بسکتبال از این آموزشگاهها بیرون نمی آید چون مربی انگیزه ندارد و کارشان در جایی دیده نمی شود. باید به این مربیان آموزشگاهها انگیزه داد. کار آنها دیده شود و مربیان موفق آموزشگاهها در کنار تیم ملی در اردوهای آماده سازی قرار بگیرند و همین ملاک امتیاز و ارتقاء مربیان شود و مثلا به جای 4 سال در 3 سال به آنها ارتقاء داده شود. به این ترتیب به این مربیان انگیزه داده شود تا در آموزشگاهها و محلات بازیکنان خوب را پیدا کنند و فدراسیون از این طریق تغذیه شود. اگر این کار انجام شده یک نمونه آن مطرح شود تا ما هم بدانیم.

تیم مدیریت بعدی بسکتبال هر شخص یا اشخاصی که باشند، قطعا کار سختی در پیش خواهد داشت ولی شدنی است چون ما نیروهای توانمند در بسکتبال کم نداریم که متاسفانه از توان و کارایی آنها استفاده نمی شود و همه خارج از گود مانده اند. در استانها ما افراد مدیر و موفق زیاد داریم ولی آقایان در یک استان شخصی را هم به عنوان رئیس هیات و هم سرمربی فلان تیم باشگاهی انتخاب می کنند!

وزیر محترم ورزش و جوانان و معاونت ورزشی ایشان که خود از قهرمانان سرد و گرم کشیده ورزش دوومیدانی هستند اگر نسبت به این مساله حساس هستند اگر امروز اقدامی انجام دهند بهتر از فرداست چون باید به داد این ورزش دانشگاهی رسید. آقای مهندس عدل را که هم سابقه ملی بسکتبال و هم سابقه والیبال داشت برای والیبال استفاده کردند چون دیدند که بسکتبال هنر استفاده از این آقا را ندارد. وی در فدراسیون والیبال کار پایه و زیر بنایی انجام داد و در مدارس جستجو کردند و علاقه مندان  والیبال را پیدا کردند.

از سوی دیگر دوستان بسکتبالی ما در ایجاد یک زیر ساخت برای ایجاد سالن در تهران در مانده اند و دائما فرافکنی می کنند و سعی می کنند دیگران را مقصر جلوه دهند. اگر آقایان مدعی هستند که سازمان سابق همکاری نمی کرد و وزارت ورزش و جوانان امکانات لازم را در اختیارشان قرار نمی دهد، باید به این نکته توجه کرد که آقای داورزنی در همین زمان در خیابان حجاب تهران خانه والیبال ایجاد کرد چون خواستند و دنبال کار بودند. به کارشان علاقمند هستند و از نظرات سازنده دیگران  استفاده می کنند چون به فکر پیشرفت هستند.

همین چند هفته پیش یکی دو رسانه خبری می خواستند با چند مربی مصاحبه کنند که آنها اعلام کردند که در این فضای مسموم حاضر به مصاحبه نیستند! وقتی علت را جویا شدند گفتند که ما حقیقتا ً چیزهای زیادی می دانیم ولی اگر امروز مصاحبه ما منتشر شود فردا ما را از نان خوردن می اندازند. مملکتی که مردم به راحتی در مورد رجال سیاسی می توانند انتقاد کنند و نظر بدهند چرا در مورد رئیس فدراسیون بسکتبال و برادرش نمی توانند اظهار نظر کنند؟ و ترس از به خطر افتادن موقعیت شغلی داشته باشند و سایه وحشت همچنان بر آنها حاکم است؟ از سوی دیگر بعضا آقایان پیغام می دهند كه خودتان را خسته نكنید وزیر ورزش كه هیچ، رئیس جمهور هم نمی تواند ما را عوض كند!!!! این خیلی حرف سنگینی است چون این آقایان 10 سال است هر كاری  خواسته اند كرده اند و هر كسی را هم كه خواسته اند از ریشه قلع و قمع كرده اند.

چند وقت پیش رئیس فدراسیون در برنامه ورزش و مردم با حضور دكتر عباسی وزیر محترم ورزش و جوانان آماری دادند كه ما این تعداد توپهای اصل به هیاتهای استانها دادیم. حالا شما از همین هیات تهران که بیخ گوش فدراسیون است بپرسید ببینید اصلا توپی به آنها داده اند یا نه؟

برادر آقای مشحون با افتخار می گویند اگر كسی بخواهد جلوی ما  بایستد حذف اش می كنیم این را با افتخار می گوید و دیدیم كه عملا هیچ برخوردی هم با ایشان  نشد.

در حال حاضر 5 نفر از مربیان را می خواهند برای دوره آموزشی به آلمان بفرستند كه قرار بوده از مربیان برتر باشند یكی از این آقایان چون خبرنگار فلان روزنامه ورزشی است چرا به عنوان مربی با این تیم همراه شده جای سوال جدی دارد و ...

اینها گوشه هایی از مشکلات و معضلات نانوشته بسکتبال ایران بود که به آنها اشاره کردیم و بدون شک اگر می خواستیم به موارد مختلف دیگر اشاره کنیم دیگر چیزی از آبرو و اعتبار این رشته دانشگاهی باقی نمی ماند.